İş güvencesinden kimler yararlanır?
İşe iade talep edebilmek için 4857 sayılı İş Kanunu'nun aradığı temel şartlar şunlardır:
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıyor olmalıdır (işverenin aynı iş kolundaki tüm işyerleri birlikte sayılır).
- İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır.
- İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
- Fesih, işveren tarafından yapılmış olmalı ve geçerli bir nedene dayanmamalıdır.
- İşçi, işveren vekili konumunda (işletmenin bütününü yöneten ve işe alma-çıkarma yetkisi olan) olmamalıdır.
Zorunlu arabuluculuk ve süreler
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması zorunludur; arabuluculuk, işe iade uyuşmazlıklarında dava şartıdır. Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varılamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılması hâlinde işe iade talep etme imkânı ortadan kalkar.
Davanın kazanılmasının sonuçları
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep etmelidir. Bu noktada iki ihtimal doğar:
- İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatırsa; işçiye çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar ücreti ve diğer hakları ödenir.
- İşveren işe başlatmazsa; boşta geçen süre ücretine ek olarak, mahkemece belirlenen dört ile sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödemek zorunda kalır.
Dikkat edilmesi gerekenler
Fesih bildirimini imzalarken düşülen kayıtlar, ibraname içerikleri ve işverenin gösterdiği fesih sebebinin niteliği (geçerli neden – haklı neden ayrımı) davanın kaderini doğrudan etkiler. Sürelerin kısalığı nedeniyle, fesihle karşılaşan işçinin vakit kaybetmeden hukuki destek alması önemlidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınız için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.